{"id":1755,"date":"2014-11-15T13:04:52","date_gmt":"2014-11-15T12:04:52","guid":{"rendered":"http:\/\/nerdkobieta.blog.pl\/?p=1755"},"modified":"2014-11-15T13:04:52","modified_gmt":"2014-11-15T12:04:52","slug":"survival-w-supermarkecie-recenzja-serii-monument-14","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/nerdkobieta.pl\/en\/survival-w-supermarkecie-recenzja-serii-monument-14\/","title":{"rendered":"Survival w supermarkecie – recenzja serii „Monument 14”"},"content":{"rendered":"

Czo\u0142em.<\/span><\/p>\n

Do czasu, kiedy przysz\u0142a paczka z Domu Wydawniczego Rebis my\u015bla\u0142am, \u017ce wyros\u0142am z ksi\u0105\u017cek \u201cyoung adult\u201d. Tymczasem okazuje si\u0119, \u017ce seria \u201cMonument 14\u201d to ca\u0142kiem sprawnie skonstruowana postapokaliptyczna historia o odpowiedzialno\u015bci.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Kr\u00f3tko o fabule<\/b><\/span><\/p>\n

Seria sk\u0142ada si\u0119 z trzech cz\u0119\u015bci: \u201eOdci\u0119ci od \u015bwiata\u201d, \u201eNiebo w ogniu\u201d i \u201eW\u015bciek\u0142y wiatr\u201d. G\u0142\u00f3wn\u0105 osi\u0105 fabu\u0142y jest garstka nastolatk\u00f3w \u2013 w tym bracia, Alex i Dean. M\u0142odszy Alex jest technicznym geniuszem i o ile na pocz\u0105tku ksi\u0105\u017cki prezentowany jest (z perspektywy brata) jako ma\u0142e dziecko, stanowi jedn\u0105 z niewielu os\u00f3b, kt\u00f3re posiadaj\u0105 umiej\u0119tno\u015bci niezb\u0119dne do przetrwania (przynajmniej w pierwszym tomie). Dean, planowany chyba jako g\u0142\u00f3wny bohater, przez koleg\u00f3w nazywany jest nerdem, ale w gruncie rzeczy to tylko przeci\u0119tniak o s\u0142abym charakterze.
\n<\/span>Ocaleni z pierwszej fali niebezpiecze\u0144stwa przez heroiczn\u0105 pani\u0105 Wooly, kierowc\u0119 ich szkolnego autobusu, Dean i Alexs taraj\u0105 si\u0119 przetrwa\u0107 w miejskim supermarkecie. Wraz z nimi jest grupka dzieci w r\u00f3\u017cnym wieku \u2013 w tym sporo maluch\u00f3w.\u00a0<\/span>Po drodze nawi\u0105zuj\u0105 si\u0119 pierwsze romanse, niekt\u00f3rzy popadaj\u0105 w uzale\u017cnienie od proch\u00f3w, jest te\u017c nastoletnia ci\u0105\u017ca. Wszystko wydaje si\u0119 by\u0107 przyspieszonym kursem dorastania w postapokalipsie. Je\u017celi ten opis ju\u017c was zniech\u0119ci\u0142 do serii \u2013 prosz\u0119, postarajcie si\u0119 dotrwa\u0107 do ko\u0144ca recenzji. W tej ksi\u0105\u017cce ka\u017cdy znajdzie co\u015b dla siebie.<\/span><\/span><\/p>\n

https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=35TPnUOe53E\u00a0<\/span><\/p>\n

Pierwszy dylemat \u2013 czy przeczyta\u0107?<\/b><\/span><\/p>\n

Na pewno wielu z Was ma dylemat, czy si\u0119ga\u0107 po pozycj\u0119 \u201eyoung adult\u201d. Owszem, jest to ryzykowne, zw\u0142aszcza \u017ce nie jest to literatura wy\u017csza. Zapewniam Was jednak, ze \u201eMonumentowi 14\u201d bli\u017cej jest do YA rodem z \u201eIgrzysk \u015bmierci\u201d (m\u00f3wcie sobie co chcecie, ale to ogromnie udana dystopia) ni\u017c do \u201eZmierzchu\u201d. \u00a0Najwi\u0119ksze zalety serii to wykreowany \u015bwiat i\u2026 Josie.<\/span><\/p>\n

Po pierwsze \u2013 ponad po\u0142owa serii toczy si\u0119 w supermarkecie, w kt\u00f3rym ukrywaj\u0105 si\u0119 dzieci. Na zewn\u0105trz szaleje chemiczna burza, kt\u00f3ra przynosi ludzko\u015bci zag\u0142ad\u0119. Laybourne dzi\u0119ki prostemu schematowi uda\u0142o si\u0119 stworzy\u0107 przejmuj\u0105cy, wrogi i niezwykle interesuj\u0105cy \u015bwiat. Chemikalia, wypuszczone przez b\u0142\u0105d wojsk ameryka\u0144skich, zmieniaj\u0105 obywateli USA. W zale\u017cno\u015bci od grupy krwi, ludzie popadaj\u0105 w ob\u0142\u0119d (grupa AB), s\u0105 poddawani chemicznej sterylizacji (grupa B), dostaj\u0105 gor\u0105czki krwotocznej i ko\u0144cz\u0105 jako krwawe strz\u0119py (grupa A) lub\u2026 wpadaj\u0105 w rz\u0105dz\u0119\u00a0 mordu (grupa 0). Z r\u0119k\u0105 na sercu uwa\u017cam te uniwersum za jedno z lepszych uniwers\u00f3w postapo, jakie ostatnio czyta\u0142am. Cho\u0107 nie widz\u0119 w nim mo\u017cliwo\u015bci rozwojowych (np. tworzenie odr\u0119bnych historii na podstawie licencji), to jest interesuj\u0105ce i logicznie skonstruowane. R\u00f3wnie\u017c motyw \u201esupermarketowego survivalu\u201d jest mi szczeg\u00f3lnie bliski \u2013 staram si\u0119 \u015bledzi\u0107 wszelkie fabu\u0142y z nim zwi\u0105zane z racji w\u0142asnych zainteresowa\u0144. Niestety, wg mnie nie wykorzystano pe\u0142ni potencja\u0142u tego w\u0105tku.<\/span><\/p>\n

<\/b>Trzeci tom czyta\u0142am g\u0142\u00f3wnie dla Josie \u2013 dziewczynki zamkni\u0119tej w czym\u015b w rodzaju getta dla ludzi z grup\u0105 krwi 0. Ukazanie, jak Josie traci nadziej\u0119 i staje si\u0119 coraz bardziej zdesperowana i sfrustrowana, jest jedn\u0105 z najwi\u0119kszych warto\u015bci tej ksi\u0105\u017cki. To pierwsza warta uwagi \u017ce\u0144ska posta\u0107 postapo, z kt\u00f3r\u0105 spotka\u0142am si\u0119 od d\u0142ugiego czasu.<\/strong> Jej odwaga i bohaterstwo s\u0105 przekonywuj\u0105ce, cho\u0107 zdaj\u0105 si\u0119 nikn\u0105\u0107 po\u015br\u00f3d ogromu cierpienia fizycznego i psychicznego, jakie spotyka j\u0105 w getcie. To te\u017c mocny w\u0105tek psychologiczny dziewczynki, kt\u00f3ra pr\u00f3buje poradzi\u0107 sobie z traum\u0105.\u00a0<\/strong>Jak na ksi\u0105\u017ck\u0119 dla nastolatk\u00f3w (14, 15 lat) w\u0105tki te poprowadzono sprawnie i przekonuj\u0105co.<\/span><\/p>\n

Fizyczna strona ksi\u0105\u017cki<\/b><\/span><\/p>\n

Na du\u017cy plus zas\u0142uguje fizyczna ods\u0142ona ksi\u0105\u017cki. Ok\u0142adki drugiego i trzeciego tomu s\u0105 bardzo klimatyczne. Pokazanie si\u0119 z nimi w autobusie czy na przerwie w pracy na pewno nie przyprawi was o rumieniec wstydu, jak to cz\u0119sto \u00a0si\u0119 zdarza\u00a0<\/strong><\/span>z pozycjami \u201eyoung adult\u201d<\/strong>.<\/strong> Kolejna zaleta \u2013 cykl zosta\u0142 wydany w formacie epub. Ebooki z serii mo\u017cecie kupi\u0107<\/span> tutaj<\/a>.\u00a0<\/span>Ponadto, w ka\u017cdej ksi\u0105\u017cce znajdziecie mapk\u0119. Nie s\u0105 to graficzne cuda, ale wedle zamys\u0142u s\u0105 rysowane przez nastolatk\u00f3w. Mapy \u2013 cho\u0107 ubogie, bo nie s\u0105 prze\u0142adowane informacjami –\u00a0 bardzo pomagaj\u0105 czytelnikowi w orientacji. Zw\u0142aszcza w trzecim tomie, je\u017celi kto\u015b nie zna topografii Stan\u00f3w Zjednoczonych i Kanady.<\/span><\/span><\/p>\n

Dzi\u0119ki niewielkiemu formatowi, ksi\u0105\u017cka bez problemu zmie\u015bci si\u0119 do torby czy plecaka i nie b\u0119dzie za bardzo zawadza\u0107. Dla mnie to spora zaleta, g\u0142\u00f3wnie z powodu nadmiaru ksi\u0105\u017cek w mojej codziennej torbie (kr\u0119gos\u0142up jest wdzi\u0119czny). Poza tym, ksi\u0105\u017cka zosta\u0142a z\u0142o\u017cona i wydrukowana w taki spos\u00f3b, \u017ce czyta si\u0119 j\u0105 bardzo szybko. Je\u017celi masz czas, przeczytasz pierwszy tomik w jeden dzie\u0144 (albo nawet w kilka godzin).<\/strong><\/span><\/p>\n

\"\"<\/span><\/p>\n

Dorastanie w postapokalipsie<\/b><\/span><\/p>\n

Zalet\u0105 ksi\u0105\u017cki jest prosty j\u0119zyk – narratorem jest nastolatek, pisz\u0105cy co\u015b w rodzaju dziennika. Nie jest to jednak typowy \u201cpami\u0119tniczek z postapokalipsy\u201d, a szczere i uczciwe podsumowanie wydarze\u0144 rozgrywaj\u0105cych si\u0119 po olbrzymim wybuchu wulkanu na Karaibach.<\/span><\/p>\n

Niestety, w wi\u0119kszo\u015bci bohaterowie s\u0105 przewidywalni i irytuj\u0105cy. Cho\u0107 jest to cykl, kt\u00f3ry czyta si\u0119 szybko, to przez trzy niezbyt obszerne tomy zd\u0105\u017cy\u0142am znielubi\u0107 niemal\u017ce wszystkich bohater\u00f3w (wyj\u0105tek: Josie i Max). Ksi\u0105\u017cka przynajmniej wiernie oddaje realia dorastania \u2013 nastolatki s\u0105 egzaltowane i niepewne swojej seksualno\u015bci. W ch\u0142opakach buzuj\u0105 hormony i zachowuj\u0105 si\u0119 jak sko\u0144czeni idioci (czego sami maj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, ale jako\u015b nie potrafi\u0105 przesta\u0107 robi\u0107 durnych rzeczy). Dzieci s\u0105 albo rozkoszne (jak np. ma\u0142y Max i paradoksalnie zabawne historie o jego patologicznych rodzicach) albo tak irytuj\u0105ce, \u017ce rzucacie ksi\u0105\u017ck\u0105 o \u015bcian\u0119 (Chloe. Po prostu Chloe).<\/span><\/p>\n

Podsumowuj\u0105c<\/b><\/span><\/p>\n

Nie jest to \u201eW\u0142adca much\u201d, nie jest to te\u017c \u201e\u0141ab\u0119dzi \u015bpiew\u201d. Podejrzewam, \u017ce gdybym by\u0142a trzynastolatk\u0105, zakocha\u0142abym si\u0119 w tej serii bez pami\u0119ci \u2013 w tym wieku \u0142yka\u0142am Goldinga i Dickensa na przemian z r\u00f3\u017cowymi seriami dla nastolatek. W tym momencie by\u0142a to dla mnie po prostu szybka ksi\u0105\u017cka na weekend \u2013 spe\u0142ni\u0142a moje oczekiwania i w sumie bardzo mi si\u0119 podoba\u0142a jako swoista forma resetu.<\/span><\/p>\n

Cykl ma swoje niew\u0105tpliwe zalety i jest idealn\u0105 postapokaliptyczn\u0105 pozycj\u0105 do tramwaju albo w przerwie mi\u0119dzy wymagaj\u0105cymi lekturami.<\/strong> Starsi czytelnicy \u2013 oraz ci z bardziej wyrobionym gustem, kt\u00f3rzy s\u0105 ju\u017c po etapie McCammona czy McCarthy\u2019ego \u2013 spokojnie mog\u0105 si\u0119gn\u0105\u0107 po Monument 14 w\u0142a\u015bnie dla lekkiej rozrywki i uniwersum. Natomiast dla m\u0142odszych czytelnik\u00f3w (12+) mo\u017ce to by\u0107 bardzo dobry bodziec do rozpocz\u0119cia przygody z gatunkiem postapo. M\u00f3j m\u0142odszy brat ju\u017c dosta\u0142 do przeczytania ca\u0142\u0105 seri\u0119. Niech si\u0119 ch\u0142opak przyzwyczaja do postapo.\u00a0<\/span><\/p>\n

Ave!<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czo\u0142em. Do czasu, kiedy przysz\u0142a paczka z Domu Wydawniczego Rebis […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1775,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","two_page_speed":[],"footnotes":""},"categories":[1625],"tags":[11,38,59,180,229,244,273,562,657,638,676,682,808,815,884,887,1199,1211],"class_list":["post-1755","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bez-kategorii-pl","tag-11","tag-amerykanska-postapokalipsa","tag-apokalipsa","tag-czytelniczki-fantastyczki","tag-dziewczyny-w-postapo","tag-emmy-laybourne","tag-fantastyka","tag-literatura","tag-mlodziezowa","tag-monument-14","tag-nerd-literacki","tag-newsy-ksiazkowe","tag-post-apokalipsa","tag-postapokalipsa","tag-rebis","tag-recenzje","tag-young-adult","tag-zapowiedz"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/nerdkobieta.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1755","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/nerdkobieta.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/nerdkobieta.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nerdkobieta.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nerdkobieta.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1755"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/nerdkobieta.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1755\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/nerdkobieta.pl\/en\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/nerdkobieta.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1755"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/nerdkobieta.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1755"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/nerdkobieta.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1755"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}